HAVENARBEID - JURIDISCHE ACHTERGROND

HAVENARBEID - JURIDISCHE ACHTERGROND

 

Inmiddels, in Spanje … De Spaanse mededingingsautoriteit onderzoekt de geldigheid van de afspraken tussen werkgevers en havenarbeiders.

De discussies rond havenarbeid in België lijken voorlopig onder controle.

Er waren recent wel een paar opflakkeringen. Patricia Ceysens en Egbert Lachaert (Open VLD) dienden op 17 oktober 2017 een wetsvoorstel in “tot wijziging van de wet van 8 juni 1972 betreffende de havenarbeid, teneinde logistieke en e-commerceactiviteiten uit te sluiten van het toepassingsgebied van de wet “  (http://www.dekamer.be/FLWB/PDF/54/2735/54K2735001.pdf). De verwachting is dat het bij een voorstel blijft en het geen wet wordt.

Op 18 januari 2018 was het de beurt aan Daphné Dumery en Johan Klaps (N-VA) met hun “wetsvoorstel tot wijziging van het koninklijk besluit van 5 juli 2004 betreffende de erkenning van havenarbeiders in de havengebieden die onder het toepassingsgebied vallen van de wet van 8 juni 1972 betreffende de havenarbeid” (http://www.diekammer.be/kvvcr/showpage.cfm?section=/none&leftmenu=no&language=nl&cfm=/site/wwwcfm/flwb/flwbn.cfm?lang=N&legislat=54&dossierID=2901). De kans dat dit wetsvoorstel het haalt, is zeer klein.

 

In Spanje

Men zal zich herinneren dat de discussies in België aangewakkerd werden door een procedure voor het Hof van Justitie te Luxemburg. In een arrest van 11 december 2014 had het Hof van Justitie geoordeeld dat het Spaanse systeem van havenarbeid – dat sterk leek op het Belgische systeem – een inbreuk inhield op de vrijheid van vestiging van ondernemingen: stuwadoorsbedrijven hadden immers geen andere keuze dan deel te nemen in een SAGEP (iedere haven in Spanje had dergelijke Sociedad Anonima de Gestion de Estibadores Portuarios).

De noodzakelijke wijzigingen aan de Spaanse wet lieten echter op zich wachten. Daarom startte de Europese Commissie een inbreukprocedure op grond van artikel 260 EU-Werkingsverdrag. In een arrest van 13 juli 2017 werd Spanje, overigens tot haar grote opluchting, “maar” veroordeeld tot een boete van 3 miljoen EUR (http://eur-lex.europa.eu/legal-content/NL/TXT/PDF/?uri=CELEX:62016CA0388&from=NL).

De procedure voor het Hof van Justitie had er inmiddels wel toe geleid dat de nodige aanpassingen aan de wet werden doorgevoerd via een decreto-ley  van 12 mei 2017 (https://www.boe.es/boe/dias/2017/05/13/pdfs/BOE-A-2017-5270.pdf).

Dat leidde er dan weer toe dat, na maanden sociale onrust, de werkgevers (vertegenwoordigd door ANESCO – Associacion Nacional de Empresas Estibadoras) en de werknemers (vertegenwoordigd door hun vakbonden, waaronder de CETM - Coordinadora Estatal de Trabajadores del Mar) in de havensector begin juli 2017 een akkoord konden sluiten.

 

Protest bij sommige werkgevers

Maar niet tot tevredenheid van iedereen. Volgens sommige stuwadoorsbedrijven werd via het akkoord immers het oude systeem dat door de  nieuwe wet was afgeschaft, toch weer ingevoerd. Waarop een aantal van deze bedrijven prompt de werkgeversorganisatie ANESCO verlieten en de zaak gingen aankaarten bij de nationale Spaanse mededingingsautoriteit, de CNMC (Comision Nacional de los Mercados y la Competencia). Deze Comision is vervolgens, op 6 november 2017, inderdaad een onderzoek gestart tegen de werkgeversorganisatie ANESCO  en tegen de vakbonden wegens volgende praktijken: ten eerste, de beperking op de vrijheid van ondernemingen (zoals ook het Hof van Justitie in 2014 als argument had gebruikt) en, ten tweede, de beperking op de vrijheid van de werknemers bij het uitoefenen van hun werkzaamheden (een element dat destijds niet voorkwam in de argumentatie van het Hof van Justitie).

De CNMC heeft 18 maanden om het onderzoek af te ronden. Het lijkt er dus op dat het probleem weliswaar niet begraven is, maar minstens voorlopig opgebaard ligt bij deze Comision. 
Overigens heeft werkgeversorganisatie ANESCO  reeds ervaring met de CNMC. Op 24 september 2009 werd ANESCO wegens mededingingsbeperkende praktijken veroordeeld tot een boete van 901.518 EUR, waarna de organisatie haar kantoren in een exclusieve Madrileense buurt moest verkopen.

En inmiddels, in België … op weg naar Spaanse toestanden ?

 

Voor meer informatie, contacteer Peter Van de Vijver

Gepubliceerd in: Juridisch nieuws